45 Χρόνια στο Δρόμο: Συνέντευξη με τους Magic De Spell

Το Σάββατο 4 Απριλίου, είχαμε την χαρά και την τιμή να μιλήσουμε με τα μέλη του μακροβιότερου ελληνικού ροκ συγκροτήματος: τους Magic De Spell. Η μπάντα βρέθηκε στην Ξάνθη κατά την διάρκεια της περιοδείας τους, MAGIC DE SPELL - 45 χρόνια δρόμος. Την συνέντευξη μας παραχώρησαν οι Θοδωρής Βλαχάκης (drums), Δημήτρης Μποτής (keyboards), Γιώργος Αρχοντάκης (μπάσο), Μιχάλης Σκαράκης (φωνή), Μαρίνος Σοφίου (κιθάρες). Στην συναυλία συμμετείχε ως guest ο Δημήτρης Καλαντζής (ΕΓΩ, πρώην μέλος των ΤΣΟΠΑΝΑ RAVE).

Ευχαριστούμε πολύ το συγκρότημα για την συνέντευξη καθώς και τον Νικόλα Λειβαδίτη και την Ρετιρέ Productions που μας βοήθησαν να κανονίσουμε τις λεπτομέρειες.

Η ομάδα (αλφαβητικά): Ζαλτίντσης Λουκάς, Μυστακίδης Βασίλης, Τεκτονόπουλος Καλλίας (φωτογραφικό υλικό), Φιλιππή Αλεξάνδρα.

~ ~ ~

Ξεκινήσατε το 1980 ως αγγλόφωνη μπάντα και αργότερα το γυρίσατε στον ελληνικό στίχο. Έχει το κοινό κάποια κλίση σε μια από τις δύο γλώσσες;

(Θ. Βλαχάκης) Ξεκινήσαμε αγγλόφωνοι, γιατί ήταν μία άλλη εποχή το 1980. Παίζαμε περίπου όπως παίζανε οι αγγλικές και οι αμερικανικές μπάντες που ακούγαμε και γουστάραμε εμείς τότε. Για μας ήταν αυτονόητο ότι θα είμαστε αγγλόφωνοι όπως ήταν και αυτοί. Επίσης, εκείνη την εποχή, δεν έρχονταν ξένες μπάντες να παίξουν στην Ελλάδα όπως τώρα. Οπότε και το ελληνικό κοινό δεχόταν τις αγγλόφωνες ελληνικές μπάντες ως υποκατάστατα των ξένων. Το 1993 βγάλαμε τον πρώτο ελληνόφωνο δίσκο, επειδή αισθανθήκαμε την ανάγκη να μιλήσουμε στη γλώσσα μας. Εκεί πλέον καταλάβαμε ότι αυτά που θέλαμε να πούμε, τα νοήματα των στίχων, περνάνε πολύ ευκολότερα στο κοινό στα ελληνικά, από όταν ήταν αγγλόφωνα και έπρεπε κάποιος να μεταφράσει. Επί της ουσίας, ανοίξαμε τη βεντάλια και αποκτήσαμε μεγαλύτερο κοινό με τα ελληνόφωνα τραγούδια.

(Δ. Μποτής) Εγώ πιστεύω ότι πρέπει να μιλάς στη μητρική σου γλώσσα γι’ αυτά που πιστεύεις, αυτά που θέλεις. Γιατί, όπως λέω, κανείς Έλληνας δεν ονειρεύεται στα αγγλικά. Όταν κοιμάσαι δεν ονειρεύεσαι στα αγγλικά. Αν όταν μιλάς θέλεις να μεταφράσεις δύσκολα νοήματα, θεωρώ ότι είναι καλύτερο να το κάνεις στη γλώσσα σου.

Στο πρώτο σας album έχετε τις instrumental εκδοχές των κομματιών σας παράλληλα με αυτές με τον στίχο. Το κοινό σας ανταποκρίνεται το ίδιο και στις δύο εκδοχές; Έχουν την ίδια απήχηση;

(Θ. Βλαχάκης) Τα instrumental αυτά μπήκαν ως bonus tracks όταν περάσαμε από το βινύλιο στο CD. Δεν έχουν την ίδια απήχηση τα instrumental όπως αυτά με τους στίχους. Γιατί ένα τραγούδι είναι μουσική και στίχος. Άρα την περισσότερη απήχηση έχει ολοκληρωμένο. Τα δικά μας instrumental δεν ήταν ένα μουσικό έργο που θα μπορούσε να μην έχει στίχους. Ήταν τραγούδια.

Σαράντα έξι χρόνια μετά τη δημιουργία της μπάντας είναι φυσικό τα μέλη να έχουν αλλάξει. Ποια είναι η διαδικασία επιλογής ενός νέου συνεργάτη; Η προοπτική είναι να παραμείνει στο group ένα μέλος ή να βοηθήσει για κάποια live;

(Δ. Μποτής) Τα πράγματα στην Ελλάδα για ένα rock συγκρότημα είναι πάρα πολύ δύσκολα. Ζούμε σε μια μικρή χώρα και η rock δεν είναι κυρίαρχο μουσικό είδος, κυριαρχούν άλλα είδη όπως ξέρετε. Υπάρχουν, λοιπόν, πολλές δυσκολίες. Αποκλείεται ένα group 45 χρόνια να μην έχει αλλάξει μέλη και για δυσκολίες που έχουν υπάρξει και λόγω ασυνεννοησίας και γιατί κάποιος θέλει να σταματήσει… Το θλιβερό είναι ότι έχουμε χάσει 4 από τα πρώην μέλη μας. Δεν γίνεται, λοιπόν, να είναι ίδια σύνθεση. Συνήθως επιλέγουμε κάποιο μουσικό με τον οποίο συνεργαστήκαμε στο παρελθόν ή με τον οποίο συνομιλούμε στις παρέες χρόνια. Σπάνια παίρνουμε κάποιον που δεν ξέρουμε καθόλου. Νομίζω ότι είναι θέμα και του ίδιου του μέλους, αλλά και θέμα της ομάδας να αποφασίσει αν ένα άτομο είναι κατάλληλο να εκπροσωπήσει την μπάντα, την παρέα και την ιδεολογία μας.

φωτο: Νικόλας Λειβαδίτης

Πιστεύετε πως αν δεν υπήρχαν οι Magic De Spell σαν μπάντα, είτε σε αυτό τον τόπο και χρόνο είτε αλλού και παλιότερα, θα κάνατε πάλι μουσική, είτε μόνοι σας είτε με μπάντα;

(Α. Αρχοντάκης) Ναι, πιστεύω ότι τον καθένα μας η μουσική τον διαλέγει και όχι το αντίστροφο. Άρα, το να πορεύεσαι με τη μουσική στη ζωή σου είναι κάτι το οποίο γίνεται βίωμα. Παίζεις ένα μουσικό όργανο, συνεργάζεσαι με άλλους ανθρώπους, είτε από την παρέα σου είτε από διάφορες ομάδες, δημιουργείς συγκροτήματα και μετά, μεγαλώνοντας, αποκτάς μια ικανότητα στο όργανό σου και σε επιλέγουν διάφοροι. "Ελα να παίξεις μαζί μας", "Είσαι πολύ καλός" … και τελικά για να παίξεις σε ένα συγκρότημα πρέπει να είσαι κοντά και στην ιδεολογία του, να σκέφτεσαι περίπου τα πράγματα που σκέφτεται το συγκρότημα - γιατί ένα συγκρότημα σκέφτεται λίγο διαφορετικά από έναν μεμονωμένο καλλιτέχνη. Σκέφτονται 6 άτομα σαν ένας.

(Δ. Μποτής) Εγώ θα απαντήσω από την άλλη πλευρά. Επειδή ο προσανατολισμός μας ήταν κυρίως οι ροκ σκηνές, πάντα φαντασιωνόμασταν ότι πρέπει να είμαστε νέοι για να το κάνουμε αυτό. Όταν περάσαμε την πρώτη μας νιότη, εγώ θεωρούσα ότι κλείνει σιγά σιγά αυτό το κεφάλαιο. Όταν γνώρισα τον Θοδωρή και τα υπόλοιπα παιδιά που ήταν τότε στην μπάντα, συνειδητοποίησα ότι μάλλον είμαι μικρός ακόμα και ότι τελικά δεν είναι το θέμα τι δείχνουν τα μαλλιά ή η ηλικία, το θέμα είναι τι δείχνει το μυαλό σου, το κεφάλι σου και τι όραμα έχεις. Αυτό ήταν το σημαντικό τουλάχιστον στη δικιά μας συνεργασία. Εμείς προερχόμαστε από μια κουλτούρα συγκροτημάτων, αντιλαμβανόμαστε τη φάση με έναν συλλογικό τρόπο, ο οποίος εμπεριέχει μέρος από την προσωπικότητα του καθενός, αλλά δεν ταυτίζεται με κάποιον από εμάς. Είναι πέρα και πάνω από εμάς και αυτό είναι που δημιουργεί και τα κριτήρια για το πώς συνεργαζόμαστε.

Έχει χρειαστεί να αφαιρέσετε κάποιο τραγούδι από τους δίσκους σας, επειδή λογοκρίθηκε; Ή έχει χρειαστεί να αλλάξετε κάποιο στίχο για τον ίδιο λόγο;

(Δ. Μποτής) Δεν έχει χρειαστεί. Η εποχή που “έκοβε” η λογοκρισία τραγούδια είναι μια μακρινή εποχή. Εμάς μας έπιασε λίγο το ‘80 αλλά επειδή ήμασταν αγγλόφωνοι δεν τα κοιτούσαν αυτά. Ενώ την ίδια εποχή είχαν λογοκριθεί αντίστοιχοι, όπως ο Τζίμης ο Πανούσης για παράδειγμα, με ελληνικό στίχο.

(Μ. Σκαράκης) Να θυμίσω ότι υπάρχει ένα πρόσφατο παράδειγμα, που δεν έχει να κάνει με λογοκρισία ακριβώς. Κάποια πλάνα ας πούμε από το Σφαγείο και από το Φαντασία στην Εξουσία κινδύνεψαν να μην περάσουν στο YouTube. Αυτή είναι μια σύγχρονη λογοκρισία διαφορετικού τύπου.

(Δ. Μποτής) Σήμερα έχουμε τις μουσικές πλατφόρμες. Τα περισσότερα τραγούδια είναι ηλεκτρονικές κυκλοφορίες και διακινούνται μέσω δύο - τριών πλατφορμών στον κόσμο. YouTube, Spotify και λοιπά. Αυτές οι πλατφόρμες, λοιπόν, έχουν τον αλγόριθμο ο οποίος εκτελεί χρέη λογοκρισίας πολλές φορές, Μπορεί ο αλγόριθμος να προάγει ένα κομμάτι ή μπορεί κάτι που “δεν του αρέσει” να το υποβαθμίζει, ώστε να μην το βρίσκει εύκολα εκείνος που το ψάχνει. Μπορεί και άμεσα να στο κόψει ή να σου κόψει το δικαίωμα διαφήμισης του τραγουδιού χωρίς ρητή αιτιολόγηση. Για εμάς έχει μεγάλη σημασία να μην αυτολογοκρινόμαστε. Σε μια εποχή που δεν υπάρχει λογοκρισία, είναι πολύ σημαντικό ο καλλιτέχνης να μην αυτολογοκρίνεται. Σε μια εποχή, δηλαδή, που οι αλγόριθμοι δεν επιτρέπουν την προώθηση οποιουδήποτε πράγματος το οποίο αναγνωρίζεται ως ανταγωνιστικό στην κανονικότητα.

(Γ. Αρχοντάκης) Εμείς βγάλαμε τη διασκευή του Φαντασία στην Εξουσία και στο βίντεο κλιπ είχαμε τις φωτογραφίες του φίλου μας και φωτορεπόρτερ, Μάριου Λώλου. Είναι από τις πορείες που είχαν γίνει στο Σύνταγμα, που μαζεύτηκε ένα εκατομμύριο κόσμος τότε. Προσπαθήσαμε να ανεβάσουμε το τραγούδι στο YouTube για να το διαφημίσουμε μέσω αυτού. Δεν το “δέχτηκε” το YouTube, ακριβώς επειδή υπήρχαν αυτές οι φωτογραφίες, οι οποίες αναγνωρίστηκαν ότι είναι από τις πορείες και έτσι, χωρίς να δοθεί καμία εξήγηση από την πλατφόρμα, δεν μας επέτρεψε να διαφημίσουμε το τραγούδι.

(Μ. Σοφίου) Είναι το λεγόμενο "Shadow ban" που γίνεται σε πάρα πολλούς.

Σε εποχές όπως τη σημερινή, με πολέμους να συμβαίνουν σε όλο τον κόσμο, υπάρχει κάποια δεύτερη σκέψη πριν γράψετε ή ερμηνεύσετε καποιο αντιπολεμικό τραγούδι, όπως το Sarajevo του πρώτου ελληνόφωνου δίσκου;

(Θ. Βλαχάκης) Εμείς γράψαμε το Sarajevo το 1993, διασκευάσαμε το Βιετνάμ Γιε Γιε του Διονύση Σαββόπουλου το 2000 και το 2005, δισκογραφήσαμε ένα δικό μας αντιπολεμικό κομμάτι, το Από Μακριά. Αυτά είναι ήδη τρία αντιπολεμικά κομμάτια. Για να κυκλοφορήσει ένα τέταρτο θα πρέπει να ήταν κάτι που πραγματικά να άξιζε τον κόπο, κάτι εξαιρετικό.

Ποιο τραγούδι Έλληνα ή ξένου καλλιτέχνη θα θέλατε να έχετε γράψει εσείς, όχι για την επιτυχία του αλλα για την αλήθεια του;

(Δ. Μπότης) Εγώ πριν μπω στην μπάντα, ήθελα να είχα γράψει το Εμένα Οι Φίλοι Μου!

(Γ. Αρχοντάκης) Εγώ θα ήθελα να έχω γράψει οποιοδήποτε τραγούδι των Pink Floyd και οποιοδήποτε τραγούδι του Δ. Σαββόπουλου, από τα παλιά, από τον Μπάλο και πίσω.

(Θ.Βλαχάκης) Εγώ θα ήθελα να έχω γράψει ή να είναι τραγούδι της μπάντας μας το Τζακ Ο’ Χάρα του Ζαμπέτα.

(Γ. Αρχοντάκης) Είναι πολλά τα τραγούδια που ξέρουμε, που αγαπάμε και που θα ήθελε ο καθένας μας να είχε γράψει.

Λίγο πριν το live

 

Υπάρχει κάποιο τραγούδι σας που όταν το γράφατε ήταν το αγαπημένο σας και δεν είχε την απήχηση που περιμένατε, ή αντίθετα υπάρχει κάποιο τραγούδι που έγινε επιτυχία χωρίς να το περιμένετε;

(Θ. Βλαχάκης) Εγώ να πω ότι πολύ αγαπημένο μου τραγούδι ήταν ένα τραγούδι που ονομάζεται Παραμύθια Κόκκινα Σαν Αίμα (Κόκκινο) που περίμενα να γίνει επιτυχία χωρίς να γίνει.

(Γ. Αρχοντάκης) Θα σας πω μια ιστορία από το studio. Εγώ, εκτός από μπασίστας των Magic De Spell, τους ηχογράφησα σαν μηχανικός ήχου όλους τους Ελληνόφωνους δίσκους εκτός από έναν. Άρα, έκανα και τον δίσκο Διακοπές Στο Sarajevo. Όταν ήμασταν στο studio με τον παραγωγό J.J. Burnel, τον μπασίστα των The Stranglers, κανένας, ούτε από την εταιρεία ούτε από την μπάντα - έκτος του Θοδωρή - δεν πίστευε στο Sarajevo. Ξέραμε ότι ήταν πολύ ωραίο τραγούδι, μας εξέφραζε κ.τ.λ. , αλλά κανείς δεν πίστευε ότι θα γινει επιτυχία. Πίστευαν στον Μαθητή και στα άλλα τραγούδια, αλλά, όπως βλέπετε, το Sarajevo έγινε ένα από τα πιο εμβληματικά τραγούδια του συγκροτήματος.

Ποιο είναι το πιο αγαπημένο τραγούδι που έχετε γράψει και ποιο που έχετε ερμηνεύσει;

(Μ. Σοφίου) Το ανέφερε πριν ο Θοδωρής, αλλά για εμένα το Παραμύθια κόκκινα σαν αίμα ήταν εξαρχής από τα αγαπημένα μου στον δίσκο. Και το Όταν νυχτώνει, που είναι λίγο πιο αναγνωρίσιμο. Αυτά τα δύο από τον δίσκο Κόκκινο ξεχώριζαν αρκετά και θεωρώ ότι στέκονται ακόμα και σήμερα κι ας μην έχουν ακουστεί όσο χρειάζεται.

Αν είχατε μια χρονοκάψουλα και μπορούσατε να στείλετε μόνο ένα τραγούδι σας για να το ακούσει ο κόσμος σε 100 χρόνια από τώρα, ποιο θα ήταν αυτό και γιατί;

(Γ. Αρχοντάκης) Ο καθένας δεν ξέρω αν έχει διαφορετικό τραγούδι, αλλά εγώ πιστεύω ότι το συγκρότημα θα έβαζε το Sarajevo.

(Μ. Σοφίου) Εγώ θα έστελνα αλλουνού! (γέλια) Θα έβαζα κι εγώ το Sarajevo ελπίζοντας οτι, όταν θα ανοίξουν την κάψουλα, θα τους φανεί σαν κάτι που έχει μείνει στο παρελθόν, σε μια εποχή παλαιότερη. Δύσκολο για 100 χρόνια μετά να μην είναι επίκαιρο…

(Θ. Βλαχάκης) Δεν θα γίνονταν πια πόλεμοι, ε;

(Μ. Σοφίου) Πολύ ουτοπικό, αλλά ναι.

Προτιμάτε να ερμηνεύετε κομμάτια άλλων ή δικά σας;

(Μ. Σκαράκης) Είναι απόλυτη η απάντηση: δικά μας.

(Θ. Βλαχάκης) Όλοι συμφωνούμε σε αυτό. Αλλά υπάρχουν και κομμάτια άλλων που μας αρέσουν πολύ. Ας πούμε σήμερα θα κάνουμε και ένα αφιέρωμα στους μεγάλους της ελληνικής σκηνής. Θα παίξουμε κάποια κομμάτια που μας αρέσουν.

(Γ. Αρχοντάκης) Αν για ένα live μας ζητούσαν να παίξουμε μόνο δικά μας τραγούδια ή μόνο αλλωνών, νομίζω ότι, χωρίς συζήτηση, θα παίζαμε μόνο δικά μας.

Λόγω του άγχους για να βγουν όπως πρέπει τα κομμάτια των άλλων;

(Γ. Αρχοντάκης) Όχι. Με κάποιον τρόπο τα δικά μας εμπεριέχουν όλα αυτά τα στοιχεία που θέλουμε να επικοινωνήσουμε στο κοινό.

(Δημήτρης Μποτής) Επίσης, επειδή σεβόμαστε και τους ακροατές που ήρθαν να ακούσουν το συγκρότημα, καταλάβατε.

Ποια είναι μια συνεργασία που έχετε κάνει στο παρελθόν και σας έμεινε αξέχαστη και ποια είναι μια συνεργασία, (και σε φανταστικό επίπεδο), που θα θέλατε να κάνετε στο μέλλον;

(Θ. Βλαχάκης) Θέλει λίγη σκέψη αυτό… Αν μιλάμε για καλλιτεχνική συνεργασία, θα έλεγα την συνεργασία μας με τον τραγουδιστή Γιάννη Παλαμίδα το 2014, που δημιουργήσαμε τον δίσκο Πρόγονε πίθηκε, εσύ τι λες;. Για μένα ήταν μια πάρα πολύ ενδιαφέρουσα συνεργασία. Νομίζω ότι πήραμε πράγματα και ελπίζουμε ότι πήρε κάτι και ο Παλαμίδας. Γνωρίσαμε έναν καταπληκτικό άνθρωπο. 

Μετά από 45 χρόνια με περιοδείες ποια είναι μια σκηνή στην Ελλάδα που πάντα σας άρεσε να επισκέπτεστε και σε ποια πόλη έχετε κάνει τις καλύτερες συναυλίες; 

(Δ. Μποτής) Το Κύτταρο στην Αθήνα έρχεται πρώτο με διαφορά. Είναι μια εμβληματική σκηνή που δεν αφορά μόνο τη ροκ σκηνή. Για όλους τους ανθρώπους από την εποχή μας και λίγο πιο πίσω, εκεί μέσα έχουν γίνει τα πιο σημαντικά πράγματα της ελληνικής σκηνής. Για εμάς είναι πάντα πολύ συγκινητικό να παίζουμε εκεί. Βέβαια, όχι μόνο εκεί, αλλά και σε άλλες σκηνές.

(Θ. Βλαχάκης) Σωστά. Εγώ θα μιλούσα επίσης για δύο μεγάλα φεστιβάλ: το φεστιβάλ του Άρδα εδώ στη Θράκη και του Νεστόριου στη Καστοριά. Αυτά κάποτε ήταν ροκ φεστιβάλ, τώρα έχουν πάψει να είναι αποκλειστικά ροκ. Έχω περάσει πολλές φορές πάρα πολύ όμορφα και συναυλιακά και σαν παρέα σε αυτά τα δύο.

Αν μπορούσατε να ξαναζήσετε ένα live σας, ποιο θα ήταν αυτό και γιατί;

(Γ. Αρχοντάκης) Εγώ θα ήθελα να ξαναζήσω - χωρίς να ξέρω ποιο είναι αυτό ακριβώς - ένα live απ’ το 1994 στο οποίο είδαμε πρώτη φορά τον κόσμο να αντιμετωπίζει με συγκίνηση και ενθουσιασμό το Sarajevo. Δεν είχε τύχει άλλη φορά σε δικό μας κομμάτι να δω τον κόσμο να κάνει έτσι. Αυτό με είχε γεμίσει συγκίνηση πάρα πολύ και θα ‘θελα να το ξαναζήσω. Ήταν πρωτοφανής εμπειρία.

(Μ.Σοφίου) Για μένα ήταν πριν δύο χρόνια, όταν ξεκίνησα στο συγκρότημα. Η συναυλία έγινε στη Νίκαια, ήταν στην ουσία η δοκιμή του line up του να συμμετέχω εγώ στο συγκρότημα. Ανέβηκα και έπαιξα τρία τραγούδια μαζί με τα παιδιά. Στο κεφάλι μου απλά σκεφτόμουν ότι “Αυτή τη στιγμή παίζεις με τους Magic De Spell, ζήσ’ το και ας τελειώσει εδώ”. Για μένα εκεί είχε ολοκληρωθεί το όνειρο και ας μην συνέχιζε παρακάτω. Ευτυχώς συνέχισε, αλλά ήταν μοναδικό αυτό, ήταν μοναδικό.

Πριν από τριάντα χρόνια γράψατε το τραγούδι Sarajevo, με αφορμή έναν πόλεμο. Αν ο κόσμος είχε αλλάξει από τότε και δεν υπήρχαν πόλεμοι, θα το παίζατε ακόμα;

(Θ. Βλαχάκης) Το πιθανότερο είναι πως όχι. Ακριβώς γιατί δεν θα υπήρχε λόγος για τον κόσμο.

(Γ. Αρχοντάκης) Και εγώ αυτό πιστεύω. Μόλις σταματήσει η ανάγκη του Sarajevo να υπάρχει, θα σταματήσουμε και εμείς να το παίζουμε.

(Δ. Μποτής) Έχει γίνει και απ’ την αντίστροφη μεριά. Στo Από Μακριά, το τρίτο αντιπολεμικό που σας είπαμε ότι έχουμε κάνει και που δεν παίζαμε για πάρα πολλά χρόνια. Μετά την Παλαιστίνη είχε νόημα πλέον να το παρακολουθεί ο κόσμος και να το παίζουμε.

Θα θέλατε να παίξετε σε κάποια γιορτή της Ξάνθης στο μέλλον; Στις Γιορτές Παλιάς Πόλης ίσως ή στο Ξάνθη - Πόλις Ονείρων;

(Μ. Σκαράκης) Σίγουρα θα το θέλαμε πάρα πολύ. Περιττό να σας πω ότι είναι πανέμορφη η Ξάνθη. Έχω πάθει πλάκα απ’ το πρωί, είναι η πρώτη φορά που έρχομαι.

(Δ. Μποτής) Αυτό δεν είναι απόλυτα στο χέρι μας, μακάρι να γίνει. Αλλά μιας και έκανες αυτή την ερώτηση, να σου πω ότι για πρώτη φορά παίξαμε στην Ξάνθη το 1995. Καλοκαίρι, σε εξωτερικό χώρο, δε ξέρω αν υπάρχει κάποιο θέατρο, κάτι τέτοιο ήταν*, στην παλιά πόλη.


*Σ.τ.Α.: ενν. το Θερινό Ολύμπια

~ ~ ~ 

Magic De Spell: Facebook

                             Instagram

Νεφέλη Φασούλη, σε περιμένουμε και του χρόνου!

 

Το Σάββατο, 12 Απριλίου πραγματοποιήθηκε η τελετή λήξης του Φεστιβάλ  “Ξάνθη - Πόλις Ονείρων Μουσικών Σχολείων” που διοργανώνει το Μουσικό Σχολείο Ξάνθης. Πριν τις συναυλίες, συζητήσαμε με τη Νεφέλη Φασούλη, την προσκεκλημένη μουσικό που ανέλαβε το εργαστήριο “Σύγχρονου Πολυφωνικού Τραγουδιού” στα πλαίσια του Φεστιβάλ. Μιλήσαμε για το καινούργιο της EP “Wyrd”, για το πώς επηρεάζει η γεωγραφία τη μουσική και για το εργαστήριό της στο Φεστιβάλ.

Συνέντευξη: Καθηνιώτης Λουκάς και Καθηνιώτη Ολυμπία.

Instagram: Νεφέλη Φασούλη

 

***

 

Σε έχουμε ακούσει να τραγουδάς έντεχνα, παραδοσιακά, ανατολίτικες μουσικές και μουσικές όλου του κόσμου. Τι ακούς αυτό τον καιρό;

Ακούω πολλή ανατολίτικη μουσική από Τουρκία και από αραβικές χώρες, αλλά είναι απλά μια φάση που περνάω. Κάθε χρόνο κάνω κάτι άλλο, αλλά επειδή πριν ένα χρόνο έβγαλα τον “Κήπο” με τον Αντώνη Απέργη, ο οποίος είναι μουσικός που εμπνέεται από μουσικές χωρών της Μεσογείου, ήθελα να φέρω κι εγώ έναν ήχο στη μπάντα μου που να ταιριάζει με τον δίσκο μου και έτσι ακούω πιο πολύ αυτές τις περιοχές.

Και έκανες στο EP τη διασκευή από το Λίβανο…

Μπράβο, έκανα μια διασκευή από τον Λίβανο με τα παιδιά στην οποία φέραμε το κομμάτι σε έναν πιο ψυχεδελικό ήχο.

Ξέρεις να μιλάς τις γλώσσες που τραγουδάς; Πώς τις προσεγγιζεις;

Δουλεύει πάρα πολύ το αυτί στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν ξέρω να τις μιλάω πραγματικά. Μακάρι, αλλά είναι πολλές. Αν εξαιρέσεις τα γαλλικά και τα αγγλικά και λίγα τουρκικά σπαστά, αραβικά και ανατολικές δεν ξέρω, είμαστε πολύ μακριά. Ως μουσικοί και ως τραγουδιστές εκπαιδεύουμε πολύ το αυτί να έρχεται κοντά στις διαλέκτους και επίσης είναι πάρα πολύ καλό να ζητάς συμβουλές. Δηλαδή ζήτησα πάρα πολλές συμβουλές από ανθρώπους που μιλάνε αραβικά. Πάλι δεν ήταν τέλειο, πάλι όταν άκουσαν το αποτέλεσμα μου είπαν ότι “Εδώ θα μπορούσαμε να καταλαβαίνουμε πιο καθαρά τι λες” και σίγουρα δεν είναι ακριβώς σωστό αυτό που κάνω, αλλά νομίζω ότι και μόνο σαν πρωτοβουλία μερικές φορές αρκεί για να πούμε ότι ανοίγουμε λίγο την ψυχή μας και την καρδιά μας σε άλλους πολιτισμούς. Και σήμερα μαζί θα τραγουδήσουμε πράγματα που σίγουρα θα μπορούσαμε να τα έχουμε προφέρει καλύτερα, να έχουμε δουλέψει καλύτερα, αλλά και μόνο που κάνουμε ένα βήμα προς τα κει είναι κάτι.

Πάντως σε εμάς που δεν γνωρίζουμε αυτές τις γλώσσες ακούγεται πολύ φυσικό το αποτέλεσμα.

Ακριβώς. Είναι ένα βηματάκι παρακάτω. Μετά θα βάλεις να ακούσεις άλλα τόσα αραβικά και θα πεις “Εντάξει, εδώ μιλάμε για άλλο επίπεδο”. Αλλά το θέμα είναι ότι φέραμε λίγο ένα στοιχείο πιο πολύ εδώ που πιστεύω ότι και σαν λαός οι Έλληνες, ενώ γεωγραφικά είμαστε πάρα πολύ κοντά, είχαμε την τάση να διαφοροποιούμαστε από το ανατολικό μας στοιχείο. Υπήρχε αρκετά η τάση ότι ανήκαμε στην Δύση μουσικά και καλλιτεχνικά. Δεν διαφωνώ, θεωρώ ότι αυτή η πολύ στρατηγική θέση που έχουμε στο χάρτη μπορεί να δημιουργήσει φανταστικά πράγματα και από τα δυτικά και από τα ανατολικά. Στην τελική, καλό είναι να φέρουμε στοιχεία και γλωσσικά και μουσικά από όλα τα γύρω πράγματα.

Πέρασες και ένα εξάμηνο στην Αμερική. Περίγραψε μας την καθημερινότητά σου εκεί. Συνεργάστηκες και με “ντόπιους” μουσικούς;

Ναι, νομίζω αυτό ήταν και το πιο ενδιαφέρον στοιχείο. Αλλά η Νέα Υόρκη είναι και μια πόλη που είναι πραγματικά το κέντρο του κόσμου με έναν τρόπο. Ήταν ντόπιοι, αλλά οι περισσότεροι ήταν περαστικοί. Πάνε όλοι για ένα διάστημα στη ζωή τους, να πάρουν ό,τι έχουν να πάρουν από αυτή την πόλη και φεύγουν. Βρήκα και ντόπιους, αλλά έχει και πολύ πολύ φευγάτους ανθρωπους που παίρνουν κάτι, αφήνουν κάτι και φεύγουν.

Εκεί επικεντρώθηκες στη μελέτη της Jazz ή και σε άλλες μουσικές;

Όχι, επικεντρώθηκα στο Jazz. Επειδή θεωρούσα ότι το χρωστούσα στον εαυτό μου. Επειδή ήταν ούτως ή άλλως η αγαπημένη μου μουσική και κάτι που, όταν ήμουν στην ηλικία σας, ήθελα πάρα πολύ να το κάνω. Και λόγω του ότι μετά έμπλεξα πάρα πολύ με την ελληνική μουσική για να παίξω και μπήκα σε άλλα ρεπερτόρια τα οποία και αυτά τα αγαπάω εξίσου. Η ομορφιά είναι παντού, θεωρούσα ότι αν δεν το κάνω τώρα, που είχε πάρει η ζωή μου έναν δρόμο, δεν θα το κανα ποτέ και πιέστηκα λιγάκι και έφυγα και είπα “Θα κάνω 6 μήνες μόνο αυτό και δεν θα με ρωτήσει κανείς να τραγουδήσω ελληνικό κλπ”. Εννοείται ότι το έκανα και το ελληνικό πάλι, αλλά γενικά ήταν από τους λίγους μήνες της ζωής μου που ήμουν τόσο αφοσιωμένη σε αυτή τη μουσική. Και θέλει αρκετή αφοσίωση αυτή η μουσική. Οπότε χάρηκα που το έκανα και δοκίμασα τον εαυτό μου έτσι.

Αυτοσχεδιασμό είχες κάνει πριν;

Είχα κάνει! Είχα κάνει σπουδες αυτοσχεδιασμού σε jazz ωδείο στην Αθήνα, αλλά νομίζω ότι εκει, εντάξει, πήγε σε άλλο επίπεδο. Γιατί βασικά είναι πολύ υψηλό το επίπεδο γενικά εκεί. Οπότε μπαίνεις κι εσύ σε άλλη διαδικασία σκέψης. Και κάνοντας εκεί αυτοσχεδιασμούς, οι Αμερικάνοι μου έλεγαν ότι κάνω πολύ ελληνικούς αυτοσχεδιασμούς, ενώ εγώ νόμιζα ότι κάνω αυτοσχεδιασμούς.

Πώς; Έχει διαφορά;

Κι όμως! Υπήρχαν στοιχεία στη φωνή, στην άρθρωση, στα γυρίσματα… Ακόμα και τα legato που χρησιμοποιούσα –γιατί η ελληνική μουσική έχει πολύ legato, δεν είναι ρυθμική είναι πολύ περισσότερο προς το λυρικό. Άθελά μου, λοιπόν, χρησιμοποιούσα πολλά στοιχεία που μου λέγαν “Είναι εξωτικό αυτό που κάνεις” και έλεγα “Μα όχι, εγώ κάθομαι και διαβάζω τους δρόμους, αντιγράφω την Ella Fitzgerald, πώς γίνεται να μου λες ότι…”. Κι όμως, παιδιά, όλοι κουβαλάμε ένα στοιχείο από τον τόπο μας τελικά!

 

Είπαμε για την Αμερική να πούμε και για την Ελλάδα τώρα. Μπορεί ένας μουσικός στην Ελλάδα να βιοποριστεί μόνο μέσα από τη μουσική του;

Από τη μουσική του, δεν ξέρω. Από τη μουσική γενικά, ναι. Η Ελλάδα είναι μια χώρα που συγκριτικά με άλλες έχει την πενταπλάσια μουσική παραγωγή. Έχει και μουσική παραγωγή και μουσική σκηνή. Ειδικά τα τελευταία χρόνια, μετά τον Covid, είναι σε άνθιση η ελληνική σκηνή. Αν ακούτε από διάφορους ότι “Στην Ελλάδα τι να κάνεις…” είναι λάθος. Επειδή πήγα παντού και μπορώ να σας εγγυηθώ ότι δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Μπορεί οι συνθήκες δουλειάς να είναι καλύτερες αλλού: πού θα φας, πού θα κοιμηθείς, το ωράριο – το ωράριο είναι η μεγάλη μας διαφορά με τις περισσότερες χώρες, εμείς ξενυχτάμε πολύ. Αλλά ναι, μπορείς να βιοποριστείς από τη μουσική, σαν μουσικός, σαν παιδιά από τα Μουσικά Σχολεία. Τώρα, αν η δική σας μουσική θα πάρει αυτό το δρόμο τόσο πολύ ώστε να πεις ότι παίζω τους δίσκους μου και ζω απ’ αυτό, είναι κάτι που πρέπει να το χτίσεις σε βάθος…

…χρόνου.

Δεκαετίας μη σου πω! Εγώ έβαλα στόχο ότι θα χω δική μου δισκογραφία δέκα χρόνια πριν. Φέτος είναι η πρώτη χρονιά που γυρίζω γύρω γύρω και παίζω “Τον κόσμο σου” και τον “Κήπο” και αυτά που βγάζω τώρα και ό,τι κάνω εγώ, όχι των αλλονών. Νομίζω ότι αυτό μου πήρε 10 χρόνια. Δεν το βάζω σαν πλαίσιο, απλά λέω ότι πρέπει να επιμείνεις για αρκετό χρονικό διάστημα, γιατί υπάρχει μεγάλη τάση να μας αρέσουν τα παλιά στην Ελλάδα. Η αποκόλληση, δηλαδή, από το το τι είναι σπουδαίο. “Το σπουδαίο είναι το παλιό” είναι η νοοτροπία που και την έχουν όλοι και μας παίρνει και πάρα πολύ χρόνο να την αποτάξουμε σα μουσική μεγαλώνοντας.

Χωράει κι άλλους η σκηνή δηλαδή. Υπάρχουν ευκαιρίες για νέους μουσικούς.

Πιστεύω φουλ. Χωράει κι άλλους και θα χωράει. Βέβαια, επειδή εγώ έζησα σε μια περίοδο που δεν υπήρχαν τόσα Μουσικά Σχολεία. Υπήρχαν δύο στην Αθήνα και κάποια στην επαρχία. Το τι βγαίνει ακόμα δεν μπορώ να το κάνω εικόνα. Ότι δηλαδή το κάθε σχολείο τώρα έχει 250 παιδιά και βγαίνουν 250 μουσικοί από κάθε σχολείο…

Μη νομίζεις, εμείς είμαστε 16 παιδιά στην Β’Λυκείου και μόνο οι 2 θέλουν να πάνε Μουσικολογία…

Δεν σημαίνει βέβαια ότι αν δεν πας μουσικολογία δεν μπορείς να γίνεις μουσικός! Κι εκεί παίζει “μεγάλο κενό μεταξύ συρμού και αποβάθρας” που λένε. Η μουσικολογία είναι πολύ θεωρητική σχολή και δεν σε βγάζει μουσικό σε καμία περίπτωση. Το Μουσικό στο ΠΑΜΑΚ σε βγάζει και το Μουσικό στην Κέρκυρα. Οπότε ναι, δεν μπορώ να εγγυηθώ ότι θα τους χωράει όλους, αλλά το μόνο σίγουρο είναι ότι το επίπεδο είναι πάρα πολύ υψηλό. Βγαίνετε, δηλαδή, ήδη πολύ ζυμωμένοι στα πράγματα και μπορείτε γρήγορα να βρείτε τον δρόμο σας, ενώ εγώ που πήγα από τη γενική παιδεία και σπούδασα κάτι άλλο, μου πήρε επίσης πολύ χρόνο να μπω.

Έχεις ζήσει και ένα διάσημα στο εξωτερικό και αρκετά χρόνια στην Ελλάδα προφανώς. Έχεις σκεφτεί ποτέ να φύγεις μόνιμα από την Ελλάδα;

Να πω την αλήθεια, από την αρχή αυτός ήταν ο στόχος, να πάω έξω, και πιστεύω ότι δεν πρέπει να δαιμονοποιηθεί σαν σκέψη ότι το έξω έχει να προσφέρει πάρα πολλά και στο μυαλό και στην ψυχή. Δεν το σκέφτηκα ποτέ για μόνιμα, αλλα πιστεύω ότι ένα χρονικό διάστημα όλοι πρέπει να βγούμε από το comfort zone μας και να το κάνουμε. Γι’ αυτό και πήγα στην Αμερική, γιατί έλεγα κάθε χρόνο “Θα το κάνω! Θα το κάνω!”. Μετά ήρθε ο covid για τρία χρόνια που δεν μπορούσε να γίνει και είπα “Ή τώρα ή ποτέ”, έστω και για λίγο να καταλάβω αν όντως θα έβλεπα τον εαυτό μου εκεί για πάντα. Μετά το εξάμηνο - έκατσα επτά μήνες περίπου - που είναι μια σεζόν, ας πούμε, κατάλαβα ότι είχα φανταστεί τον εαυτό μου εκεί πια, είδα ότι μπορώ να είμαι εκεί. Γύρισα για πολλούς λόγους, προσωπικούς, οικογενειακούς και όλα αυτά τα γνωστά. Θα το έκανα, όχι για πάντα, αλλά τα χρόνια 20 ως 30 πιστεύω είναι η δεκαετία που πρέπει να κάνεις τα πάντα. Και Ελλάδα και επαρχία και Ευρώπη. Πήγαινε παντού και μετά τα 30 θα είναι πολύ πολύ καθαρό το τι θέλεις να κάνεις.

Επειδή βλέπουμε μια γενική απογοήτευση και μια τάση φυγής τα τελευταία χρόνια…

Πιστεύω υπάρχει τάση φυγής σε πολλά ακαδημαϊκά επαγγέλματα που εδώ δεν απορροφούνται καθόλου: γιατρούς και άλλα επιστημονικά πράγματα (τεχνολογικά, πολυτεχνικά)... Την μουσική, όμως, που την απασχολεί ο πολιτισμός, η λαογραφία,που είναι άμεσα συνυφασμένη με τη γλώσσα, πιστεύω ότι -αν δεν κάνετε κλασικό ρεπερτόριο που δεν έχει να κάνει με τη γλώσσα- γρήγορα κάτι θα σας λείπει: η εντοπιότητα, δηλαδή το μέρος από το οποίο προήλθε αυτή η μουσική. Μπορείς να πας στην Αμερική και να τραγουδάς ρεμπέτικα ή να πας Γερμανία και να δουλεύεις σε λαϊκό μαγαζί. Οι μετανάστες είναι παντού και η μουσική είναι παντού. Θα σου λείπει, όμως, να το λες στο μέρος όπου γράφτηκε για τον σκοπό του.

Πραγματοποίησες και το πρώτο σου εργαστήριο με παιδιά. Ποιες διαφορές παρατήρησες στον τρόπο λειτουργίας του;

Κατ’ αρχήν είναι νωρίς το πρωί. Το λέω γιατί τίποτα που έχει να κάνει με ενήλικες δεν είναι πρωί. Είναι πάντα απόγευμα, γιατί όλοι δουλεύουν το πρωί, οπότε μπαίνοντας σε έναν χώρο έβλεπα φατσούλες που ήταν αγουροξυπνημένες, λίγο δεν ήθελαν κιόλας να έχουν έρθει, ήθελαν να κοιμούνται… Οπότε ήταν άλλη προσέγγιση. Οι ενήλικες το απόγευμα έρχονται μπριζαρισμένοι, όλοι έξαλλοι, οπότε κατ’ αρχήν ήταν άλλη προσέγγιση του πρωινού. Κατά δεύτερον ήταν πολύ πολύ πιο απορροφητικά τα μυαλά και τα αυτιά των ανθρώπων που ήταν από κάτω, δηλαδή αισθανόμουν ότι ήσασταν πολύ έτοιμοι να δεχτείτε τη πληροφορία, κάτι που δεν συμβαίνει πάντα με ενήλικες που είναι πολύ φορτωμένοι με διάφορα άλλα.

Δεν περιμέναμε στην κίνηση, γι’ αυτό!

Ακριβώς! Δεν περιμένατε στην κίνηση, δε πήγε κακά το μαγείρεμα, δεν έχετε αργήσει για τη δουλειά, όλο αυτό το πανηγύρι το γύρω-γύρω. Είστε πολύ έτοιμοι και φρέσκοι να πάρετε την πληροφορία και αυτό ήταν γοητευτικό, δηλαδή έλεγα “Α! Να τους πώ και αυτό! Να τους πω και αυτό!”. Έπαθα, ξέρεις, παροξυσμό καλλιτεχνικό. Οπότε νομίζω ότι ήταν πολύ πολύ ωραίο και γοητευτικό το γεγονός ότι ήσασταν έτοιμοι και σφουγγάρια να “ρουφήξετε” πράγματα. Επίσης, οι μαθητές των μουσικών σχολείων ήσασταν τρομερά υπομονετικοί. Πήρα ελάχιστα “Κυρία, δεν μπορώ”, “Κυρία, είναι δύσκολο αυτό”, ενώ θα μπορούσατε να το πείτε πολλές φορές. Πράγματα που σας έβαλα τα κάνουν ενήλικες και στα πανεπιστήμια, τα κάνουν και σε πολύ πιο μεγάλες πίστες, και δε μου είπατε τίποτα. Βρήκα όρεξη, βρήκα περιβάλλον που μπορείς να φυτέψεις έναν σπόρο και να βγει κάτι και ήταν πολύ ωραίο.

 

Χτες κυκλοφόρησε και το καινούριο σου EP. Θες να μας πεις κάποια πράγματα για τη διαδικασία; Να το διαφημίσουμε κιόλας!

(γέλια) Καλά θα κάνετε! Λοιπόν, αυτό το EP δεν ήταν κάτι που έφερε κάποια καινούργια πληροφορία στον κόσμο. Γι’ αυτό και εγώ δε το διαφήμισα σαν δίσκο. Εγώ έχω μια εμμονή με το καινούριο υλικό. Θέλω να βγαίνουν συνέχεια καινούρια τραγούδια. Και, σκέψου, τους είπα “Παιδιά, δεν υπάρχει εργαστήριο σύνθεσης εδώ!” και τους είπα να βάλουν.

Έγινε μια χρονιά διαγωνισμός και τέλος.

Οχι, σύνθεση, σύνθεση! Το πιο βασικό! Επειδή εγώ κάνοντας όλα αυτά τα πράγματα που λέγαμε πριν, Jazz μια χρόνια, μετά Φοίβο, μετά Απέργη, όλα αυτά, όταν πάω να στήσω ένα παίξιμο είναι πάρα πολύ challenging. Το πού θα βρείς τελικά τον ήχο; Τι να κάνω, να πάρω κλαρίνο ή να μην πάρω κλαρίνο; Είναι πολύ ετερόκλητο το ρεπερτόριό μου. Τα τελευταία δύο χρόνια έχω φτιάξει μια μπάντα την οποία διάλεξα πολύ συγκεκριμένα και φάγαμε πάρα πολύ χρόνο, όρεξη και πείσμα, για να βρεθεί ένας ήχος στον οποίο να συμφωνήσουμε όλοι ότι χωράνε αυτές οι πληροφορίες ώστε να βγουν φυσικά, να αισθάνεσαι ότι όλα αυτά μπορούν να μπουν. Φάγαμε πολλές ώρες πρόβας, πάρα πολλά live, ταξιδέψαμε πολύ και φέτος νομίζω ότι καταλήξαμε στο ότι τα live που κάναμε στην Αθήνα και στην επαρχία, ο ήχος μας βρήκε ακριβώς τον δρόμο του και τον τόπο του. Δηλαδή, είπαμε ότι αυτό είναι που θέλουμε να κάνουμε. Έχει στοιχεία folk και ανατολίτικα αρκετά, έχει στοιχεία ψυχεδέλειας, 70s ήχου, δηλαδή μπορείς να βρεις τον εαυτό σου μέσα εκεί, από τους Pink Floyd μέχρι παλιά τουρκικά, τα πάντα. Και είπαμε ότι αυτό είναι κρίμα να μη μείνει, γιατί στη φάση που είμαστε ο καθένας δουλεύει και αλλού, δε ξέρουμε αν θα συναντηθούμε ξανά και του χρόνου με τη μπάντα. Θέλουμε, δηλαδή, να μείνει ένα αποτύπωμα του τι κάνουμε αισθητικά αυτή την περίοδο. Και εσείς ως μουσικοί θα τον κυνηγάτε τον ήχο πάρα πολύ. Να βρείτε τι δεν είναι σωστό και τι λείπει. Για αυτό κάναμε αυτό το EP. Έχει διασκευές μέσα από παραδοσιακά, έχει Απέργη, αυτά τα δικά μου που κάνω στο live μου!

Εμείς αυτά θέλαμε να ρωτήσουμε. Ευχαριστούμε! 

 

Είστε όλοι φοβερά παιδιά και περιμένω να μεγαλώσετε και να μου πάρετε τη δουλειά!

 

***

 

Στη συναυλία του Πολυφωνικού Συνόλου ακούσαμε διασκευές των κομματιών: Long Time Traveller, Izryala E Mesechinka, Siyahamba και Ύπνε που σβήνεις τις λύπες.

 

Διαβάστε επίσης: Στη γειτονιά του Φοίβου Δεληβοριά

 

Ακολουθήστε μας στο Facebook.

Ακολουθήστε μας στο Instagram.

Συνέντευξη με τους Embargo και ο δίσκος τους High Seas!

 

Η παρακάτω συνέντευξη έγινε στις 17 Δεκεμβρίου του 2023. Λόγω δικού μας λάθους δεν ανέβηκε τότε.

Ζητάμε συγνώμη από το συγκρότημα και τους ευχαριστούμε για την προθυμία.

Ακολουθήστε μας στο Facebook.

Ακολουθήστε μας στο Instagram.

Καλή ανάγνωση!

~ ~ ~ ~ ~ ~

Ξεκινήσατε το 2014 σαν συγκρότημα. Πως γνωριστήκατε και πως προέκυψε η φιλία και η συνεργασία σας;

Οι δυό απο μας είμαστε αδέρφια και μεγαλώσαμε με μουσική. Μετα μπήκαμε ο ενας μετα τον αλλο

σε μουσικό σχολείο στη Θεσσαλονίκη. Και ξαφνικά μέσα από μια πρόβα για κάτι άκυρο που κάναμε

για το σχολείο, στο οποίο ήταν και ο Χάρης που έπαιζε κιθάρα -με τον Χάρη είμαστε φίλοι από παιδιά-,

βγήκε μια ευκαιρία για ενα live και ετσι ξεκινήσαμε.

Ποια ήταν η πρώτη σας επαφή με την μουσική; Πότε ξεκινήσατε;

Γενικά μέσα από το σπίτι νομίζω, ήταν μουσικές πάνω κάτω από την ώρα που γεννηθήκαμε. Και ο πατέρας του

χάρη και ο δικός μας και τα μεγαλύτερα αδέρφια μας άκουγαν Ρόκ, Blues, Reggae.

Ποιά είναι τα σχέδια σας γιά το μέλλον;

Επόμενη ερώτηση.[Γελάνε]

Πόσο καιρό το ετοιμάζατε τον νέο σας δίσκο?

Ψυχολογικά περίπου 7 χρόνια. Πρακτικά ενάμιση χρόνο - από την μέρα που μπήκαμε στο στούντιο να τον

γράψουμε, μέχρι να κυκλοφορήσει.

Και ποιά ήταν η εμπειρία της ηχογράφησης; Πως μπαίνετε σε αυτην την διαδικασία;

Αρχικά, προετιμάζεσαι ώστε να γνωρίζεις τα τραγούδια σου και τα μέρη που παίζεις αλλά και των αλλονών

ώστε να μπορείτε να συνεννοείστε. Έπειτα κλείνεις το στούντιο. Το όλο θέμα είναι όταν πας στο σπίτι να μην

χάνεσαι προσπαθώντας να παίξεις πράγματα που θα έπρεπε να ξέρεις και ότι παρεμβάσεις κανείς στο στούντιο

να ξεπερνάνε αυτό που οραματιζόσουν ώστε αποτέλεσμα να γίνει καλύτερο. Επίσης ένα θέμα είναι το οικονομικό,

όσο πιο γρήγορα γράψεις, τόσο πιο οικονομικά θα σου βγει όποτε βολεύει να σε έτοιμος. Να μην πηγαίνεις στο

στούντιο να κανείς πρόβα και να ηχογραφήσεις ή να χάνεσαι στο κομμάτι και να αναρωτιέσαι που βρίσκεσαι.

Ποσό ριψοκίνδυνο ήταν για εσάς να βγείτε σε περιοδεία;

Ήταν υπολογισμένο ρίσκο, δεν ανοιχτήκαμε πολύ, πέντε πόλεις που πιστεύαμε ότι είχε νόημα.

Στην Ξάνθη έχουμε παρέες και γενικά μια ουσιώδης επαφή. Στις υπόλοιπες πόλεις δεν είχαμε ξαναπαίξει

εκτός από τις Σέρρες. Είναι ένα ρίσκο που μπορείς να πάρεις απλά προσεκτικά.

Μπορεί ένας Έλληνας μουσικός να ζήσει από την μουσική του σήμερα ή είναι ένα επάγγελμα που ίσως

παραμερίζεται; 

Εμάς δεν είναι το βασικό μας επάγγελμα. Αν φτάσεις σε σημείο να γεμίζεις μαγαζιά με δυο χιλιάδες άτομα,

ούτε τότε ζεις. Όμως στην τελική αυτός είναι ο στόχος, μέχρι να φτάσεις εκεί το μόνο που μπορείς να κανείς

είναι να βάζεις, να βάζεις και να βάζεις χρήματα ώστε τουλάχιστον να μην μείνεις ποτέ πίσω. 

Τι πιστεύετε ότι φταίει για αυτήν την κατάσταση; 

Η χώρα. Ίσως το κοινό τελευταία,  γιατί από ότι έχω καταλάβει έχει πέσει πολύ το live στην Ελλάδα.

Ο κόσμος δεν πηγαίνει, δεν έχει λεφτά να πάει και έτσι δεν το στηρίζει.

Άρα θα λέγατε πως δεν υπάρχει ανταπόκριση σε αυτό το συγκεκριμένο είδος μουσικής;

Τώρα για είδη μουσικής, αυτά που παίζουν τώρα είναι τραπ, ραπ, σκυλάδικα και λαϊκά. Αν θες να κανείς το

είδος μουσικής που σου αρέσει και δεν είναι ένα από αυτά ένα είναι σίγουρο, ότι θα δυσκολευτείς. Για αυτόν το

λόγο πρέπει να κάνεις κάτι παράλληλα. 

Πιστεύετε ότι η τεχνολογία έχει θετική επίδραση στον τρόπο που ακούμε μουσική ή τι αντίθετο; 

Η τεχνολογία από μόνη της είναι ουδέτερη, η χρήση της έχει να κάνει με το αν είναι αρνητική η θετική η

επίδραση της. Θεωρώ ότι μπορεί να την χρησιμοποιηθεί έτσι ώστε να έχει πολύ θετική επίδραση και στην

εμπειρία της ακρόασης και στην ποιότητα της ακρόασης.

Έχει καταφέρει να προσαρμόσετε τον ήχο έτσι όπως επιθυμείτε; 

Κοίτα, αυτό είναι ένα ταξίδι που δεν τελειώνει. Το να ψάξεις να βρεις τον ήχο που θες ή που ονειρεύεσαι.

Μπορεί, για παράδειγμα, να βρω εγώ κάτι και να ξυπνήσω αύριο και να είναι τελείως διαφορετικό αυτό που θέλω. Κι όπως είπαμε και πριν η τεχνολογία είναι ένας ωκεανός όπου μπορείς να παίζεις με τον ήχο για πάντα, πάντα θα βρίσκεις κάτι διαφορετικό, κάτι που σου αρέσει λίγο περισσότερο λίγο λιγότερο. Βρίσκεις κατευθύνσεις. Για την ώρα νομίζω είμαστε σε ένα πολύ καλό σημείο, πάντα προσπαθούμε να το κάνουμε λίγο καλύτερο. Αλλά το να πω ποτέ ότι αυτός είναι ο ήχος μου και τέλος δεν το νομίζω. Ακόμα και να υπήρχε μια δυνατότητα να το πεις αυτό, δεν θα το πεις. Πάντα θα μαθαίνεις κάτι καινούριο το οποίο θα σε ψήνει να το δοκιμάσεις και να πεις τελικά θα το φτάσεις κάπου αλλού, όσο ασχολείσαι τουλάχιστον. 

Προτιμάτε τις ζωντανές εμφανίσεις ή τις ηχογραφήσεις και το να είστε στο studio; 

Και τα δύο έχουν την χάρη τους και είναι πολύ διαφορετικά. Δηλαδή, είναι τελείως διαφορετικό το  να παίζεις live

στις συναυλίες, να είσαι εκεί 45 λεπτά ή μια ώρα με το κοινό από κάτω. Δηλαδή ότι δίνεις το παίρνεις από το

κοινό. Είναι πολύ διαφορετική εμπειρία αλλά και το studio είναι άλλη περίπτωση, είσαι συγκεντρωμένος στη

δημιουργία, στο οώς μπορείς να βελτιώσεις κάτι, έχεις την ευκαιρία να δεις πράγματα εις βάθος, να τα ξεχωρίσεις

όλα και να τα ξανά μπλέξεις όλα μαζί, να δεις τι σου αρέσει τι δεν σου αρέσει πώς μπορείς να το φτιάξεις

καλύτερο. 

Όταν βλέπετε ότι δεν έρχεται κόσμος να σας ακούσει πως το αντιμετοπίζεται αυτό το φαινόμενο;

Αυτό είναι κάτι που από μέσα του θα μάθεις να παίζεις περισσότερο για τον εαυτό σου παρά για το κοινό.

Θα παίξεις σε πρώτη φάση θα περάσεις εσύ καλά,αν περάσεις εσύ καλά,μπορεί να προσπεράσεις δύο,τρεις που

είναι κάτω και μπορεί να είναι ακίνητοι.

Αν βλέπατε ότι οι φαν σας διαμαρτύρονταν  ότι η μουσική σας μένει στάσιμη ή ότι δεν εξελίσσεται ή δεν έχει

κάτι πρωτοποριακό.Θα αλλάζατε το είδος της μουσικής που παίζετε ή θα παραμένατε στο ίδιο;

Σε αυτή την περίπτωση δεν θα ήταν τόσο κοινό μας.Όχι.Άμα δεν παίζεις για εσένα δεν παίζεις για κανένα.

 Θα θέλατε να μας πείτε ποια ήταν η χειρότερη και ποια η καλύτερη σας στιγμή στην μέχρι τώρα μουσική σας πορεία;

Δεν ξέρω αν έχουμε καλύτερη ή χειρότερη στιγμή.Επειδή παίζουμε και κάποια χρόνια τώρα,και σε περίεργες

ηλικίες για έναν άνθρωπο,όταν ξεκινήσαμε ήμασταν ουσιαστικά έφηβοι σιγά,σιγά μεγαλώνουμε.Ήμασταν

γυμνάσιο όταν ξεκινήσαμε.Το λύκειο ήταν μια τελείως διαφορετική περίπτωση.Και αυτή η φάση που είμαστε

τώρα επίσης.Είναι δέκα χρόνια στα οποία αλλάζεις πολύ σαν άνθρωπος γενικά.Οπότε κάθε φάση της μπάντας

είχε τα πάνω της και τα κάτω της.Αλλά δεν μπορείς να πεις αυτό ήταν το καλύτερο και αυτό το χειρότερο.

Πως βλέπετε την σταδιοδρομία σας μέχρι τώρα;

Ανοδική αλλά ανοργάνωτη. Διότι είχαμε μία καλή αρχή εκεί που παίζαμε συνέχεια όταν πρωτοξεκινήσαμε μέχρι

να βγάλουμε το πρώτο το ip και μετά υπήρχε το χάσμα,όχι πρώτα δίνανε τα παιδιά  πανελλήνιες,μετά άδινα εγώ.

Μετά έφυγα και εγώ να σπουδάσω.Ξεκίνησα πιο σοβαρά με την σχολή,μπήκανε και οι δουλειές.Είχαμε μια τρία

με τέσσερα χρόνια που κάναμε πιο αργά πράγματα.Πιο σιγά,παίρναμε τον χρόνο μας.Πρόβες λίγο πιο σπάνια,

αλλά τώρα που γυρίσαμε όλοι και είμαστε πιο συγκεντρωμένοι,έχουμε και λεφτά να στηρίξουμε αυτό το πράγμα.

Γιατί αν δεν έχεις λεφτά δεν μπορείς να το κάνεις.Τώρα πάμε λίγο πιο σοβαρά.Πρώτα ο δίσκος,μετά πέντε live

εδώ,πέντε live εκεί,μετά ο επόμενος δίσκος.Είναι μια καλή πορεία,τώρα,δηλαδή κλίνουμε δέκα χρόνια.Οπότε για

να μην έχουμε διαλυθεί πάει καλά.Προφανώς με τα απαραίτητα σκαμπανεβάσματα,που πρέπει να σκεφτεί κανείς

και στην εποχή του κόβιντ. Δηλαδή και εμάς πήγε πίσω αυτό,σε πολλά πράγματα.

Τι συμβουλή θα δίνατε στους νέους που θέλουν να ασχοληθούν με την μουσική σήμερα επαγγελματικά;

Κάντε αυτό που είναι να κάνετε και ό,τι βγει. Mην σκέφτεστε τι θα γίνει οικονομικά ή το που θα παίξετε. Παίξε

την μουσική σου να περνάς καλά, παίξε για σένα και μετά ό,τι είναι να έρθει θα ‘ρθει. Όσο το κυνηγάς τόσο

θα ‘χεις.

Ποια ήταν τα ακούσματα σας στο σπίτι; Γιατί στην Ελλάδα δεν νομίζω γενικά ο κόσμος να ακούει αυτό το

είδος μουσικής. Πώς βρεθήκατε σε αυτό;

Αντιθέτως θα έλεγα υπάρχει μια πολύ καλή κοινότητα στην Ελλάδα. Προφανώς συγκριτικά με κάθε άλλη χώρα

δεν το λες πάντα αυτό, αλλά βέβαια υπάρχει πολύ καλή κοινότητα. Υπάρχουν άτομα στον χώρο που στηρίζουν

αυτό το είδος μουσικής και εμείς πέσαμε μέσα σε αυτό. Τα ακούσματα ήταν από αυτά προφανώς και άλλα. Τα

συζητήσαμε και προηγουμένως. Υπήρχαν όμως και στον περίγυρό μας, στις παρέες μας και μας επηρέασαν. Δεν

το ξεχωρίσαμε εμείς με την υπόλοιπη χώρα.

Γενικά στο σπίτι έπαιζε πολύ Tool, πολύ Kyuss. Μετά nightstalker, από τις πρώτες ελληνικές μπάντες που

ακούσαμε. Πρώτο live που κάναμε, σε σχετικά σοβαρότητα με τους άλλους (??) όταν είχαν βγάλει το “vultures”,

και μετά από μόνοι μας, όλα αυτά από το σπίτι ό,τι υπήρχε εκεί. Πέρα από όλα τα κλασσικά, δηλαδή Τσέπελης,

Ζάμπας. Μετά ο καθένας πήγε στον χώρο του.

Πέρα από αυτό, οι γονείς σας πώς το πήρανε;

Πολύ θετικά. Ήταν από την αρχή εκεί, δηλαδή 12 χρονών εμείς, αυτοί από πίσω.

Εσείς φοβόσασταν όταν τους το είπατε για πρώτη φόρα ότι θα είστε μπάντα;

…Εμείς δεν σκεφτόμασταν τι γίνεται. Τώρα που βγαίνουμε και λέμε (??) δεν είχαμε τέτοιες έγνοιες. Καμία εικόνα.

Μας αρέσει αυτό που παίζουμε κι όλα καλά

Φανταζόσασταν μετά από τόσα χρόνια οτί θα ήσασταν ακόμα εδώ και κάνετε το ίδιο πράγμα;

Ναι γιατί δεν καταλάβαμε ότι πέρασε. Πέρσυ που ήταν τα 9 χρόνια λέγαμε πότε πέρασαν 9 και τώρα τα 10 είναι…

κλακ! Αλλο ένα

Επαγγελματικά μιλώντας, θα σκεφτόσασταν να ακολουθήσει ο καθένας τη δική του πορεία; να μην είστε πλέον μπάντα.

Το οτι έχουμε μια μπάντα δεν σημαίνει οτι ο καθένας δεν μπορεί να κάνει κάτι ξεχωριστό. Ας πούμε ο Γιάννης

έχει ήδη μια άλλη μπάντα που παίζει blues. Εγώ έχει τύχει να κάνω άλλα σχήματα. Αλλά η μπάντα είναι σταθερά,

τωρα δε πάμε να πούμε ότι είναι μία η μπάντα που παίζουμε. Καμιά φορά χρειάζεται να κάνεις κάτι διαφορετικό

για να μπορέσεις να εκφράσεις σώστά ή να φέρεις τα πράγματα που χρειάζεται η μπάντα. Μπορεί εσύ να

χρειάζεται να παίξεις κάποια πράγματα, να παίξεις κάποιο άλλο είδος μουσικής και αυτό μετά να έρθει σε ένα

σχήμα που ήδη έχεις και να προσπαθείς να το βάλεις αυτό το στοιχείο με το ζόρι. Αυτό ας πούμε μπορέι να

δημιουργήσει ρήγματα. Εν.ω άμα μπορέσεις να το εκφράσεις κάποιυ αλλού, σε ένα άλλο σχήμα, έρχεσαι στην

μπάντα σου μετά και είσαι εντάξει, μπορείς να συγκεντρωθείς σε αυτό που κάνεις

Πως διαλέγετε τον εξοπλισμό που χρησιμοποιείτε;

Ο εξοπλισμός είναι πονεμένη ιστορία γενικά για μια μπάντα ειδικά που ξεκινάει. Πρέπει να ξεκινάει και από τον

κάθε κιθαρίστα μπασίστα ντράμερ από μόνο του. Περισσότερο απ’όλα νομίζω σε επηρεάζει αυτό που βλέπεις

στα βίντεο από τους αγαπημένους σου μουσικούς, από συναυλίες κλπ. Αλλά φτάνεις σε ένα σημείο που αρχίζεις

να ξεχωρίζεις τον ήχο που βγάζει το κάθε μηχάνημα, το πως σε βολεύει να παίζεις με κάθε κιθάρα λιγοτερο το

πόσο μοιάζει ή το τι είναι (???). Και όταν αρχίζεις να βρίσκεις πράγματα που σου ακούγονται σωστά τα βάζεις

σαν στόχο (γιατί είναι πανάκριβα γενικά). Και προσπαθείς να τα πάρεις. Αλλά δεν είναι το βασικό. Είναι αυτό

που θα σου δώσει το κάτι παραπάνω, ίσως και πολλά παραπάνω. Αρκεί όμως να παίζεις.

Εσείς έχετε φτάσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα;

Ναι, είμαστε σε φάση που έχουμε αρχίσει να παίρνουμε τον εξοπλισμό που θέλουμε. Αλλά δεν είναι όλες οι

μπάντες σε αυτή τη φάση, πόσο μάλλον αυτές που τώρα ξεκινάνε.

Αν είχατε τη δυνατότητα να συνεργαστείτε με κάποιον άλλο καλλιτέχνη ή συγκρότημα, ποιός θα ήταν αυτός;

Μπορείτε να χαρακτηρίσετε με μια λέξη ο ένας τον άλλον ;

Οχι…Πάμε να φύγουμε… (γέλια)

Η ομάδα: Αλέξανδρος, Νίνα, Αναστασία, Στέλλα, Ανδριάνα, Ζωή, Αμαλία, Αγγελική, Χαράλαμπος, Ολυμπία